Busrijbewijs D, D1, DE en D1E

Voor een bus of autocar heb je rijbewijs D of D1 nodig, en voor een bus met aanhangwagen DE of D1E. De examens voor deze categorieën worden in Alken afgenomen. Hier lees je welk rijbewijs bij welk voertuig hoort, hoe het examen verloopt en wat je moet meebrengen.

Dit is een onafhankelijke informatiesite en is niet officieel verbonden aan het examencentrum of de organisaties erachter. Reserveren doe je bij Autoveiligheid, de organisatie die het examencentrum uitbaat.

Theorie: 50 meerkeuzevragen in maximaal 50 minuten, slagen vanaf 41 juist
Leeftijd: Voorlopig rijbewijs vanaf 18 jaar, D zonder code 95 vanaf 24 jaar
Prijs theorie: 23 euro
Prijs praktijk: 69 euro volledig, 57 euro enkel de openbare weg
Afspraak: Minstens 6 weken vooraf

Welk rijbewijs heb je nodig

Busrijbewijzen D1, D, D1E en DE
Rijbewijs	Wat mag je besturen
D1	Een bus voor meer dan 8 en hoogstens 16 passagiers, niet langer dan 8 meter, met een aanhangwagen tot 750 kg
D	Een bus voor meer dan 16 passagiers, met een aanhangwagen tot 750 kg
D1E	Een trekker van categorie D1 met een aanhangwagen van meer dan 750 kg
DE	Een trekker van categorie D met een aanhangwagen van meer dan 750 kg

Voor een vrachtwagen heb je rijbewijs C nodig. Dat staat bij rijbewijs C.

Met of zonder bewijs van vakbekwaamheid

Alle beroepsbestuurders van een voertuig waarvoor rijbewijs D of D1 nodig is, moeten voldoen aan de vakbekwaamheidsvoorschriften, behalve in de wettelijk toegestane uitzonderingen. Dat bewijs is de code 95. Je behaalt het met een basiskwalificatie-examen en volgt daarna om de vijf jaar 35 uur nascholing. Zonder dat bewijs kun je alleen op niet-professionele basis rijden. Meer daarover staat bij code 95.

Leeftijd en voorwaarden

Minimumleeftijden voor het rijbewijs D
Wat	Minimumleeftijd
Theorie-examen D of D1 afleggen	17 jaar en 9 maanden
Voorlopig rijbewijs D of D1	18 jaar
Definitief rijbewijs D1 zonder code 95	21 jaar
Definitief rijbewijs D zonder code 95	24 jaar
Definitief rijbewijs D1 met code 95	18 jaar
Definitief rijbewijs D met code 95	21 jaar

Je mag het praktijkexamen voor D al afleggen vanaf 21 jaar, met een voertuig van categorie D. Je krijgt dan een rijbewijs D1, dat je kunt omruilen voor D zodra je 24 bent. Behaal je het bewijs van vakbekwaamheid voor je 21 bent, dan gelden beperkingen. Tussen 18 en 20 jaar mag je alleen geregeld vervoer doen over een traject tot 50 km, en alleen in België. Vanaf 20 jaar geldt alleen nog de beperking tot het Belgische grondgebied.

Voor een voorlopig rijbewijs heb je een rijbewijs B nodig en een geldig geneeskundig attest.

Het theorie-examen

Het theorie-examen heeft 50 meerkeuzevragen, met maximaal 50 minuten tijd. Je slaagt met minstens 41 punten op 50. Je geslaagde theorie-examen blijft 3 jaar geldig en het kost 23 euro. Je kunt het in elk examencentrum afleggen. Het theorieonderricht volg je met minstens 6 uur les in een erkende rijschool, of je studeert zelf, of je combineert beide. Het aantal herkansingen is onbeperkt.

Naast de algemene leerstof krijg je vragen over onder meer:

de voorschriften voor het vervoer van personen en de reglementaire voorschriften voor de vervoerde personen
rij- en rusttijden en het gebruik van controleapparatuur
vervoersdocumenten voor nationaal en internationaal personenvervoer
de verantwoordelijkheid van de bestuurder voor het comfort en de veiligheid van de passagiers en het vervoer van kinderen
gewichten, afmetingen en snelheidsbegrenzers, en de beperking van het gezichtsveld
de werking van motor, remmen, banden en koppelmechanisme

Je bevestigt je afspraak door te betalen ten laatste de 10e dag voor het examen. Je krijgt je geld terug als je minstens 8 volledige werkdagen voor de datum verwittigt, zonder de zaterdag mee te tellen.

De rijopleiding

Via een erkende rijschool, met minstens 8 uur praktijkonderricht. Het examen doe je met het voertuig van de rijschool.
Met een voorlopig rijbewijs model 3, aan te vragen bij je gemeente met je rijbewijs B en een geldig geneeskundig attest. Het is 12 maanden geldig en kan niet verlengd worden. Je rijdt altijd met een begeleider die op je voorlopig rijbewijs staat, en je mag er twee noemen.

Je eerste praktijkexamen is ten vroegste 1 maand na de afgifte. Na twee keer niet slagen volg je minstens 4 uur les in een erkende rijschool en vanaf het derde examen gebruik je het voertuig van de rijschool. Is je voorlopig rijbewijs verlopen, dan kun je alleen verder met een erkende rijschool, na minstens 8 uur les. Je begeleider heeft hier strengere voorwaarden dan bij een vrachtwagen:

Minstens 27 jaar oud.
In België ingeschreven, met een Belgisch identiteitsdocument.
Sinds minstens 6 jaar houder van een rijbewijs D of D1 dat geldig is voor het voertuig waarmee jullie rijden.
Niet vervallen van het recht tot sturen in de 3 jaar voor de afgifte van je voorlopig rijbewijs.

Tijdens de stage heeft het voertuig een L-teken achteraan en rechter buitenspiegels voor jou en je begeleider. Op vrijdag, zaterdag, zondag, de vooravond van feestdagen en op feestdagen mag je niet rijden tussen 22 uur en 6 uur, tenzij je 24 jaar of ouder bent.

Het voertuig voor het examen

Eisen aan het examenvoertuig voor D1 en D
Rijbewijs	Eisen
D1	Een voertuig van categorie D1 met een maximaal toegelaten massa van minstens 4.000 kg, minstens 5 meter lang en met ABS
D	Een voertuig van categorie D dat minstens 10 meter lang en 2,40 meter breed is, met ABS

Voor beide categorieën gelden nog deze eisen:

Het voertuig haalt minstens 80 km per uur op een horizontale weg.
Het heeft rechterbuitenspiegels voor jou en je begeleider.
Het heeft een tachograaf in goede staat, ook als het er wettelijk geen nodig heeft. Bij een analoge tachograaf breng je een lege schijf mee, bij een digitale zorg je voor genoeg papier.
Een L-teken achteraan, alleen als je met een voorlopig rijbewijs rijdt.
Het voertuig is technisch en administratief in orde en in nette staat.

Handelaarsplaten, proefrittenplaten, transitplaten van korte duur en oldtimers zijn niet toegelaten. Parkeerhulp, camera's en prisma's mogen, systemen die de rijtaak overnemen niet.

Het praktijkexamen

Het examen bestaat uit twee proeven. De examinator let ook op een respectvolle houding tegenover het materieel, en draagbare telefoons staan uit.

1. Proef op privéterrein

Voorafgaande controles: voorzorgen bij het in en uit het voertuig stappen, noodzakelijke en bijkomende controles en de instellingen.
In rechte lijn achteruitrijden.
Achteruit in een garage rijden.
Langs een trottoir parkeren.

Je moet geslaagd zijn voor deze proef om op de openbare weg te mogen rijden. Dat slagen blijft 1 jaar geldig.

2. Proef op de openbare weg

Die duurt minstens 45 minuten. Je vult voor je vertrekt de tachograafschijf in of print op het einde het ticket, en de examinator stelt je enkele vragen over de tachograaf. Hij zegt tijdig waar je moet afslaan en lokt je nooit in een valstrik. Je begeleider of instructeur mag geen aanwijzingen geven, geen tekens maken en de aanwijzingen van de examinator niet herhalen. Doet die dat toch, dan stopt de examinator het examen.

Documenten

Je legt alles in origineel voor. Een fotokopie wordt niet aanvaard en een paspoort slechts in beperkte gevallen.

Je identiteitsdocument en je rijbewijs B of een gelijkwaardig rijbewijs.
Je voorlopig rijbewijs, dat minstens 1 maand oud is, en eventueel het bewijs van extra les na twee mislukkingen.
Het inschrijvingsbewijs, het verzekeringsbewijs, het groene keuringsbewijs en de technische fiche of het identificatieverslag van het voertuig.
Het rijbewijs en het identiteitsdocument van je begeleider. Die zit tijdens de proef op de openbare weg mee in het voertuig.
Bij een examen via de rijschool: het getuigschrift van praktijkonderricht en het rijgeschiktheidsattest.

DE en D1E: met aanhangwagen

Heb je al een rijbewijs D of D1 met bewijs van vakbekwaamheid, dan ben je voor DE of D1E vrijgesteld van het theorie-examen. Het examen bestaat dan uit een praktische proef met 2 onderdelen. Het examen op privéterrein heeft dan zes basismanoeuvres en de openbare weg duurt minstens 45 minuten. Zonder bewijs van vakbekwaamheid heb je minimaal 21 jaar voor D1E en 24 jaar voor DE nodig.

Eisen aan het examenvoertuig voor D1E en DE
Rijbewijs	Examenvoertuig
D1E	Een trekker D1 met meer dan 8 en hoogstens 16 plaatsen, minstens 4.000 kg MTM, 5 meter lang en met ABS, met een aanhangwagen van minstens 1.500 kg MTM en 800 kg feitelijke massa en een gesloten opbouw van minstens 2 bij 2 meter
DE	Een trekker D van minstens 10 meter lang en 2,40 meter breed met ABS, met een aanhangwagen van minstens 1.500 kg MTM en 800 kg feitelijke massa, een gesloten opbouw van minstens 2 bij 2 meter en een samenstel van minstens 14 meter lang en 2,40 meter breed

Wat het kost

Tarieven rijbewijs D, D1, DE en D1E 2026
Examen	Prijs
Theorie-examen D	23 euro
Volledig praktijkexamen	69 euro
Enkel de proef op de openbare weg	57 euro

Alle prijzen zijn inclusief btw. Alle bedragen staan bij tarieven.

Het theorie-examen boek je online. Het praktijkexamen voor deze categorieën boek je niet in het online afsprakensysteem, maar via het contactformulier voor het praktijkexamen C en D van Autoveiligheid. Je krijgt een bevestiging per mail, dus controleer je e-mailadres. Meer daarover staat bij afspraak maken. Sommige categorieën worden in Alken alleen op speciale momenten georganiseerd.

Veelgestelde vragen

Vanaf welke leeftijd kan ik rijbewijs D of D1 halen?

Het theorie-examen kun je afleggen vanaf 17 jaar en 9 maanden, een voorlopig rijbewijs vanaf 18 jaar. Zonder bewijs van vakbekwaamheid krijg je een definitief rijbewijs D1 vanaf 21 jaar en D vanaf 24 jaar. Met vakbekwaamheid kan een definitief rijbewijs D1 vanaf 18 jaar en D vanaf 21 jaar.

Hoe verloopt het theorie-examen voor D of D1 zonder vakbekwaamheid?

Het bestaat uit 50 meerkeuzevragen, met maximaal 50 minuten tijd. Je slaagt met minstens 41 punten op 50. Het examen blijft 3 jaar geldig en kost 23 euro.

Wat is code 95?

Code 95 op je rijbewijs is het bewijs van vakbekwaamheid. Beroepsbestuurders van vrachtwagens en bussen moeten het hebben, behalve in de wettelijk toegestane uitzonderingen. Je behaalt het met een basiskwalificatie-examen en je volgt daarna om de vijf jaar 35 uur nascholing.

Vragen over je examen of afspraak?

Voor vragen kun je terecht bij Autoveiligheid. Bel naar 014 57 86 00 of mail naar examencentrum.info@autoveiligheid.be.

Bel 014 57 86 00

Bronnen en laatste controle

De informatie op deze pagina komt van de officiële pagina's van Autoveiligheid en GOCA Vlaanderen en is in eigen woorden herschreven. Laatst gecontroleerd op 16 oktober 2026.